veel emoties tijdens jubileumeditie
Aanstekelijk, inspirerend en boeiend. De ruim 600 deelnemers aan de vijftigste nIk (netwerk voor Innovatie en kwaliteit)-themadag van de Nederlandse politie waren na afloop zeer enthousiast. De speciale editie van het congres stond geheel in het teken van het menselijke aspect bij het politiewerk. Tijdens negentien workshops vertelden betrokkenen over hun beleving bij een aantal grote, emotionele incidenten van de afgelopen jaren. de strandrellen bij Hoek van Holland (2009), de dood van peuter Savanna (2004) en de vuurwerkramp in Enschede (2001) bijvoorbeeld.
door Casper Ferwerda (uit Grip4)

Eén van de meest aangrijpende workshops is die over de strandrellen bij Hoek van Holland op 22 augustus 2009. Politie in burger werd die zomer- dag in het nauw gedreven door een menigte tijdens het strandfeest Sunset Grooves. de sfeer is dreigend. Er wordt gevochten en geschoten en er vinden steekpartijen plaats. In de grote zaal van het congrescentrum vertellen brigadier Dennis Kilsdonk van de bereden politie en buurtagent Wilco Berenschot over de gevoelens van angst en de lastige keuzes die moesten worden gemaakt. Ze beginnen met tien minuten indringende beelden van het incident. beurtelings zijn Kilsdonk en berenschot aan het woord. hoewel ze de presentatie vier keer houden voor 100 man, gebruiken de twee geen geluidssysteem. dit om het verhaal zo persoonlijk mogelijk te houden. ‘we vertelden vanuit onze eigen beleving’, zegt Kilsdonk. ‘Wilco werd zomaar tijdens een burgeractie in Rotterdam-west opgeroepen om naar Hoek van Holland te gaan. voor mij was het eerder een tactisch vraagstuk. Ik had het gevoel dat we met onze paarden daar goed konden werken. ons verhaal was dus compleet anders.’ De zaal is na afloop enige momenten stil. daarop volgt een luid applaus. In de enquête na de NIK-dag geven deelnemers aan dat ze ademloos hebben zitten luisteren naar ‘een aangrijpend verhaal dat uit het hart werd verteld.’ Er was sprake van kippenvel, koude rillingen en tranen in de ogen. Een deelnemer omschrijft het verhaal van Kilsdonk en berenschot als ‘tranentrekkend kwetsbaar.’ Kilsdonk stelt dat zij het incident inmiddels een plekje hebben kunnen geven. ‘Maar als je de indringende beelden voor het eerst ziet en de verhalen hoort, dan zorgt dat voor behoorlijk wat impact. daarom was het goed dat er ook een bot-medewerker was. deze is regelmatig aangesproken.’

sterke schouders
Voor het bestuur van de NIk-themadag, die drie keer per jaar wordt gehouden, stond tijdens de voorbereiding al vast dat 22 april een bijzondere dag moet worden. alweer de vijftigste editie stond voor de deur. bovendien vierde het congres haar vijftienjarig bestaan. Over het thema waren de bestuursleden het snel eens: ‘sterke schouders’. In al die jaren hebben deelnemers aan de NIK-dag namelijk veel van elkaar geleerd over het vak, maar nog nooit stond de menskant centraal. Volgens het bestuur is de tijd daarvoor rijp. ‘de Nederlandse politie is zover om meer over gevoelens te praten’, zegt NIK-voorzitter Kees Hogeveen. ‘Jarenlang was het not done om het te hebben over emoties. Nu is het een stuk normaler om te vertellen wat een gebeurtenis met je doet. Er bestond bij het bestuur dan ook een duidelijke wens om de menskant te belichten.’

aangrIjpende dag
Het bestuur blikte terug op de afgelopen vijftien jaar en selecteerde een aantal heftige incidenten en calamiteiten waarbij de politie in actie kwam. bijvoorbeeld de moord op de achtjarige Jesse Dingemans (2006), de bende van Venlo (1994) en de inzet van het Rampen Identificatie team (RIT), begin 2008 na de tsunami in Thailand. En natuurlijk de aanslag tijdens koninginnedag in Apeldoorn vorig jaar, waarbij acht mensen om het leven kwamen en achttien gewonden vielen. Negentien workshops komen op papier. Het benaderen van mogelijke sprekers blijkt geen grote opgave. Hogeveen: ‘Er was niemand die nee zei. In de eerste plaats kenden ze allemaal de NIK-dag. deze had zich in hun ogen ruimschoots bewezen. Daarnaast was er een behoefte om hun persoonlijke ervaringen met andere collega’s te delen.’ Omdat duidelijk is dat het een aangrijpende dag wordt, worden vier mensen van het bedrijfs opvang team (bot) gevraagd voor ondersteuning en nazorg bij de workshops. Later werd besloten dat tijdens elke workshop preventief een bot- medewerker aanwezig is.
Ook in het veld slaat het thema goed aan. de belangstelling is enorm. van de 780 aanmeldingen kunnen er in congres- centrum de Reehorst 'maar' 614 worden toegelaten. Het resulteert in een overvolle zaal met belangstellende collega's van allerlei rangen en standen, vertegenwoordigers van het Ministerie van Binnenland-se Zaken en Koninkrijksrelaties (bzk) en collega's uit België.

InnovatIeprIjs
De workshop over Hoek van Holland wordt het hoogst gewaardeerd door de deelnemers. Ze komen tot een 8,8 voor zowel de inhoud als de presentatie. Ook de andere workshops kunnen rekenen op hoge cijfers, variërend tussen de 6,8 en een 8,5. De dag zelf wordt gewaardeerd met een 8,1. De blik op de mens achter de diender vindt men zeer aangenaam en deelnemers vinden het jammer dat ze slechts vier van de negentien workshops konden bijwonen. Meerdere deelnemers roepen het bestuur daarom op om tijdens een NIK-themadag meer aandacht te besteden aan de menskant. Samen met het bestuur kijkt Hogeveen tevreden terug op de 50e NIK-themadag. 'Het was één van de topedities. de presentaties waren zeer aangrijpend. Ik vond het bijvoorbeeld mooi hoe onze Belgische collega's in Dendermonde met de menskant zijn omgegaan na de steekpartij in kinderdagverblijf Fabeltjesland. Er was tijdens de dag een groot saamhorigheidsgevoel met veel erkenning en herkenning. Het thema is ook goed ontvangen. Daarom denkt het bestuur er aan om eens in de twee jaar een NIK-themadag aan de menskant te besteden.'
Voor Hogeveen is er op 22 april nog een verrassing. Uit handen van Sandor Gaastra, plaatsvervangend Directeur- Generaal Veiligheid en Directeur Politie en Veiligheidsregio’s van het Ministerie van bzk, ontvangt hij namens het bestuur de bijzondere Politie Innovatie Prijs (PIP). Het NIK-bestuur verdient de prijs voor het al vijftien jaar mogelijk maken van innovaties bij de Nederlandse politie. ‘Ik was overdonderd en blij verrast’, zegt Hogeveen. ‘Het is een stuk waardering van het Ministerie voor onze aanpak. Deze is al vijftien jaar hetzelfde.’ Hogeveen is elf jaar voorzitter van het NIK-bestuur. In het dagelijks leven is hij werkzaam bij de divisie sturingsondersteuning van de regiopolitie Midden en West Brabant. Hogeveen is er trots op dat het evenement al die jaren onafhankelijk is gebleven. ‘De NIK-themadag wordt mogelijk gemaakt dankzij gelden van het ministerie van bzk. Maar het is niet zo dat wie betaalt ook bepaalt. Wij gaan als bestuur helemaal zelf over de inhoud. En we doen het met plezier naast onze eigen drukke baan. Het samen organiseren is steeds een feestje.’
De volgende NIK-themadag is op 7 oktober 2010.